KOBİ'lerde Kapanışlar Arttı: İlk Çeyrekte 34 Bin Esnaf Kepenk İndirdi

Türkiye'de küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) ile esnaf, 2026 yılının ilk çeyreğinde zorlu bir dönemden geçiyor. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) verilerine göre Ocak-Mart 2026 döneminde kapanan esnaf işyeri sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11,79 artarak 34.155'e ulaştı. Aynı dönemde yeni açılan işyeri sayısı ise yüzde 5,98 azalarak 75.124'e geriledi.

Aylık Veriler Endişe Verici Tabloyu Ortaya Koyuyor

Ocak 2026'da yeni açılan esnaf işyeri sayısı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 4,3 düşerek 27.924'e geriledi. Aynı dönemde kapanan işyeri sayısı ise yüzde 1,4 artışla 12.736'ya çıktı. Mart 2026'da ise tablo daha da ağırlaştı: Yeni açılışlar yüzde 12,73 azalarak 22.333'e düşerken kapanışlar yüzde 11,54 artışla 9.802'ye yükseldi.

Sıkı Para Politikası ve Zayıflayan Talep

Uzmanlar, bu olumsuz tablonun ardında birkaç temel etken olduğunu vurguluyor. Fiyat artışlarını dizginlemek amacıyla uygulanan dezenflasyon programı talebi baskı altına alırken ticaret hacminde de paralel bir daralma yaşanıyor. Bu durum, küçük sermayeli işletmelerin nakit akışını doğrudan etkiliyor ve yeni yatırım iştahını kırıyor.

Yüksek finansman maliyetleri de esnafı derinden etkiliyor. Ticari kredi faiz oranlarının sekiz aylık zirveye ulaşarak yüzde 42,3'e çıkması, küçük işletmelerin kredi kullanımını zorlaştırıyor. Perakende ve hizmet sektörlerindeki işletmeler, azalan tüketici harcamaları nedeniyle en fazla etkilenen kesimler arasında yer alıyor.

Vergi Düzenlemesi Esnafı Hazırlıksız Yakaladı

2026 yılı başından itibaren yürürlüğe giren önemli bir düzenleme de esnafı olumsuz etkiliyor. Nüfusu 30.000'in üzerindeki yerleşim birimlerindeki tüm esnaf, 1 Ocak 2026 itibarıyla götürü usul yerine gerçek usul vergilendirmeye tabi tutulmaya başlandı. TESK Başkanı Bendevi Palandöken, bu kararın esnafı hazırlıksız yakaladığını ve pek çoğunun nasıl ilerleyeceğini bilmediğini belirtti.

Küçük işletme sahipleri, yeni düzenlemenin artan kira ve stopaj vergisi baskısıyla birlikte ağır bir mali yük oluşturabileceğini ve kapanışlara yol açabileceğini ifade ediyor.

Tarihsel Bağlam

Kapanışlar son yıllarda genel olarak yüksek seyrediyor. 2025 yılında 323.481 işyeri açılırken 120.423'ü kapandı. 2024'te ise 287.624 açılışa karşın 120.005 kapanış yaşandı. 2026'nın ilk çeyreğindeki eğilim, bu tablonun daha da ağırlaşabileceğine işaret ediyor.

Önümüzdeki Dönem İçin Beklentiler

Piyasa temsilcileri, yılın başındaki gerilemenin geçici mi kalıcı mı olacağının iç talep ve finansman koşullarına bağlı olduğunu vurguluyor. Faiz oranlarındaki seyir, maliyet değişimleri ve tüketici güveni, önümüzdeki aylarda esnaf sayısını belirleyecek başlıca göstergeler olacak. Merkez Bankası'nın 22 Nisan'da açıklayacağı faiz kararı, KOBİ'ler açısından kritik bir sinyal niteliği taşıyor.

• Q1 2026 kapanış artışı: yüzde 11,79
• Q1 2026 açılış düşüşü: yüzde 5,98
• Ticari kredi faizi: yüzde 42,3 (8 aylık zirve)
• Etkilenen başlıca sektörler: perakende, hizmet